Τα «χρυσά παιδιά» των ΜΜΕ

H εποχή των παχιών αγελάδων στον χώρο των ΜΜΕ τέλειωσε. Η κρίση σοβούσε τα τελευταία δέκα χρόνια αλλά δεν θελήσαμε να δούμε με ειλικρίνεια το βάθος της και αρκεστήκαμε στην ευφορία που, όπως απέδειξε η οικονομική κρίση παγκοσμίως, όταν δεν έχει θεμέλια, αποδεικνύεται προσωρινή.

Η κρίση στα ελληνικά ΜΜΕ έχει πολλές πτυχές. Μία από αυτές αφορά τα golden boys της ελληνικής δημοσιογραφίας.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ούτε η υπερτίμηση της αξίας των τίτλων συνδέεται μόνο με τις κινητές αξίες, τα επισφαλή στεγαστικά δάνεια, τα δομημένα ομόλογα ή τα παράγωγα χρηματισηριακά προϊόντα και τις μετοχές-φούσκες. Η υπερτίμηση των αξιών ίσχυσε και για ορισμένα έμψυχα «εμπορεύματα» όπως είναι η εργατική δύναμη ή η αποδοτικότητα της εργασίας στον κλάδο της δημοσιογραφίας και μάλιστα σε μια εποχή εκτίναξης του παρεμβατικού και ψυχαγωγικού ρόλου των Μέσων στην κοινωνία. Tο φαινόμενο των golden boys άρχισε να αποκτά μεγάλες διαστάσεις στο εσωτερικό των επιχειρήσεων από τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Οι μεταγραφές παικτών του έντυπου και ηλεκτρονικού λόγου θύμιζαν όλο και περισσότερο ομάδες της Α΄ εθνικής. Δίπλα στους μισθωτούς που αμείβονταν με ένα βασικό μισθό και που ίσως αποτελούν την πλειοψηφία, ανάμεσα σε εκείνους οι οποίοι κάνουν συνήθως μια δεύτερη δουλειά ή έχουν μια εξωτερική συνεργασία, αλλά με περισσή ευκολία γίνονται αντικείμενο χλευασμού της δημοσιογραφικής αριστεράς εάν τύχει και δουλεύουν σε ένα Γραφείο Τύπου, συγκροτήθηκε και ένα δεύτερο σώμα, συνήθως εργολαβικό, που κατοχύρωνε νομίμως και διά συμβολαίων πολλαπλάσιο αντιστάθμισμα από αυτό που προδίκαζε το αποτέλεσμα της δουλειάς του.

Για κάποιους αποδείχτηκε ότι η εργατική δύναμη δεν είναι μόνο ένα ξεχωριστό εμπόρευμα γιατί παράγει και κέρδος για την επιχείρηση, αφού αποδίδει περισσότερη αξία από αυτήν που απαιτεί η απλή αναπαραγωγή της με τον μισθό. Αλλωστε, οι αστρονομικοί μισθοί πολλών τηλεοπτικών αστέρων και τα τρελά κασέ μερίδας διευθυντικών στελεχών αποδεικνύουν ότι σε ορισμένες επιχειρήσεις είχε αντιστραφεί εντελώς η σχέση εργαζομένου - εργοδότη. Συμβόλαια για υπέρογκα ποσά και παραγωγές απίστευτου κόστους αλλά χαμηλής τηλεθέασης, είναι ορισμένα από τα τρωτά του συστήματος που σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μεγάλα διλήμματα αναδιαρθρώσεων, καθώς συνεχίζεται η διαφησμιστική καθίζηση.

Οι ακριβοπληρωμένοι δεν θέλησαν να βάλουν φρένο στις υπεραποδόσεις τους και έχασαν το μέτρο. Υπήρξαν κακοί σύμβουλοι για τους επιχειρηματίες που έχουν και αυτοί τις ευθύνες τους. Ισως η καθοριστική στιγμή να ήταν η χρηματιστηριακή άνθηση στα τέλη της δεκαετίας του ’90.

Η συνέχεια ήταν εύκολη. Μόλις καλύψεις μια ανάγκη δημιουργείται η προσδοκία για την ικανοποίηση μιας δεύτερης. Μετά το σπίτι, έρχεται το εξοχικό, το σκάφος που στην αρχή είναι μικρό, μετά λίγο μεγαλύτερο και πάει λέγοντας. Αραγε, ποιος απλός άνθρωπος χωρίς οικογενειακή περιουσία και οικονομική παράδοση μπορεί να αποκτήσει τόσα πολλά μόνο από τη μισθωτή δουλειά του;