Oταν όλοι παίζουν με τους θεσμούς…

Το «μείζον ζήτημα» που έχει προκληθεί, με την πρόθεση του ΠΑΣΟΚ να χρησιμοποιήσει την ανάδειξη νέου προέδρου για τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών τον επόμενο Φεβρουάριο, είναι παντελώς ανούσιο. Ο κ. Παπανδρέου «δεν παίζει με τους θεσμούς», όπως του καταλογίζει η Ν.Δ. Το κόμμα του έχει προτάξει «την ανάγκη να απαλλαγεί η χώρα από τη χειρότερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης». Συνεπώς θα ’ταν καταγέλαστο αν δεν χρησιμοποιούσε -έστω και καταχρηστικά-τον μόνον τρόπο, που του παρέχει το Σύνταγμα για να επισπεύσει τις εκλογές. Η κατηγορία ότι παίζει με τους θεσμούς ισχύει το ίδιο για τον σημερινό πρωθυπουργό και σχεδόν για όλους τους προκατόχους του, οι οποίοι επέσπευσαν τις εκλογές, επικαλούμενοι, εντελώς προσχηματικά, το άρθρο 41 «προκειμένου να αντιμετωπισθεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας».

Οι τροποποιήσεις του Συντάγματος του 1975 από το ΠΑΣΟΚ, κατέστησαν το πολίτευμά μας καθαρά πρωθυπουργοκεντρικό, υποχρεώνοντας την εκάστοτε αντιπολίτευση να εξισορροπεί τις υπερεξουσίες του πρωθυπουργού, με ανάλογα τεχνάσματα. Και στις δύο περιπτώσεις τα κίνητρα επισπεύσεως των εκλογών είναι αμιγώς κομματικά. Ο πρωθυπουργός προκαλεί εκλογές, εκμεταλλευόμενος κάποια ευνοϊκή συγκυρία για το κόμμα του ή μια δυσμενή περίοδο του αντιπάλου του, όπως προτίθεται να πράξει τον Φεβρουάριο και η αξιωματική αντιπολίτευση. Ωστόσο κατά την περίοδο αυτή, που η χώρα μας πλήττεται από τη διεθνή κρίση και ο τρόπος αντιμετωπίσεώς της συνιστά μονόδρομο, επιβαλλόμενο από την Ευρωπαϊκή Ενωση, το κομματικό συμφέρον είναι προφανές ότι αντιστρατεύεται το όφελος του τόπου. Οι πρόωρες εκλογές όχι μόνον δεν αποτελούν πανάκεια, αλλά το πιθανότερο είναι στην κρίση να προστεθεί η πολιτική αστάθεια ή και η ακυβερνησία.

Κατά κάποιον τρόπο, λοιπόν και με εκλογικό ορόσημο τον προσεχή Φεβρουάριο, θα μπορούσε να αποφευχθεί μια οκτάμηνη και επαχθέστατη για τη χώρα προεκλογική περίοδος, όπως εμμέσως απειλεί το ΠΑΣΟΚ και κασσανδρικά προβλέπει η Ν.Δ. Τούτο θα μπορούσε να επιτευχθεί, όχι βεβαίως με την πρόταση του κ. Παπανδρέου για τη διεξαγωγή εκλογών τον Σεπτέμβριο, με ταυτόχρονη δέσμευση των δύο μεγάλων κομμάτων να επανεκλέξουν τον κ. Παπούλια. Αν μη τι άλλο, η πρόταση μοιάζει με το μοίρασμα του Καραγκιόζη «μία εσύ, δύο εγώ». Διότι και ο πλέον αφελής Ελληνας γνωρίζει, πως το επίκεντρο της διαμάχης των δύο κομμάτων είναι ο χρόνος των εκλογών και όχι η «αγωνία» τους για το αν ο κ. Παπούλιας επανεκλεγεί ή… προσβληθεί. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι το ΠΑΣΟΚ έχει στα χέρια του το χαρτί των εκλογών του Φεβρουαρίου, η Ν.Δ., προασπιζόμενη και εμπράκτως το κύρος του προεδρικού θεσμού, θα μπορούσε να κάνει την εξής αντιπρόταση. Οι βουλευτικές εκλογές να διεξαχθούν, κοινή συναινέσει, τον Φεβρουάριο, αποσυνδεόμενες από την προεδρική εκλογή. Ταυτόχρονα, όμως, τα δύο κόμματα να καταβάλουν, αμοιβαίως και ειλικρινώς, μια προσπάθεια για στοιχειώδη -έστω- συναίνεση σε όλα τα ζέοντα προβλήματα του τόπου. Ετσι η χώρα, αντί να υποστεί μια οκτάμηνη και «επαχθέστατη» προεκλογική περίοδο, θα βαδίσει στις κάλπες, χωρίς αιφνιδιασμούς και επικίνδυνες οξύτητες, με την ηρεμία και την πολιτική σύνεση, που απαιτούν οι περιστάσεις.

Προφανώς η παραπάνω λύση στη σημερινή διελκυστίνδα ΠΑΣΟΚ- Ν.Δ. είναι η πλέον ενδεδειγμένη για τον τόπο. Μόνο της μειονέκτημα είναι ότι θεωρείται εκατέρωθεν ως μη κομματικά συμφέρουσα. Και γι’ αυτό δεν έχει προβληματίσει καν τους δύο αντιπάλους