Σημαντική ενεργειακή συμφωνία Κίνας-Τουρκμενιστάν

Σε μια διεύρυνση της πρόσβασής του στους ενεργειακούς πόρους της κεντρικής Ασίας προχώρησε το Πεκίνο, καθώς ο Κινέζος πρόεδρος Χου Τζιντάο εγκαινίασε αγωγό φυσικού αερίου που συνδέει κοίτασμα φυσικού αερίου στο Τουρκμενιστάν με την κινεζική επαρχία Σιντζιάνγκ.

Ο αγωγός, ο οποίος ξεκινά κοντά σε τουρκμενικό κοίτασμα φυσικού αερίου που αναπτύσσουν κινεζικές εταιρίες, αναμένεται να αγγίξει επίπεδα δυναμικότητας μεταφοράς 40 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων το 2012-2013.

Σε μια πλούσια σε ενεργειακούς πόρους περιοχή, η Κίνα επένδυσε φέτος σημαντικά κεφάλαια, συμπεριλαμβανομένων πιστώσεων ύψους 10 δισ. δολαρίων (6,78 δισ. ευρώ) στο Καζακστάν και δανείου 4 δισ. δολαρίων (2,71 δισ. δολαρίων) στο Τουρκμενιστάν για να εξασφαλίσει, μελλοντικά, άδεια ανάπτυξης του γιγάντιου κοιτάσματος φυσικού αερίου στο Νότιο Γιολοτάν.

«Η Κίνα προχωρά παντού, στον τομέα του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, ακόμη και του λιθάνθρακα», δήλωσε, στο γαλλικό πρακτορείο ο αναπληρωτής διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA) Ρίτσαρντ Τζόουνς στο περιθώριο ενεργειακής διάσκεψης στην Ασγκαμπάτ.

Τα τελευταία χρόνια, η κεντρική Ασία βρίσκεται στο επίκεντρο γεωπολιτικής αντιπαλότητας μεταξύ Ρωσίας, Κίνας και Δύσης, με όλους τους εμπλεκόμενους να επιζητούν μερίδιο των ανεκμετάλλευτων ενεργειακών πόρων της περιοχής. Τα εγκαίνια του αγωγού φυσικού αερίου σηματοδοτούν το σπάσιμο του μονοπωλίου που είχε μέχρι σήμερα η Μόσχα στις εξαγωγές φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν, μέσω δικτύου αγωγών που χρονολογούνται από την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης.

«Το πρόγραμμα αυτό δεν έχει μόνον εμπορική και οικονομική αξία. Έχει, επίσης, πολιτική διάσταση», είπε την Κυριακή στον Κινέζο πρόεδρο ο Τουρκομάνος ομόλογός του κ. Γκουρμπανγκουλί Μπερντιμουχαμέντοφ. «Η Κίνα, με τη σοφή και διορατική πολιτική της έχει καταστεί ένας από του εγγυητές-κλειδιά της παγκόσμιας ασφάλειας», τόνισε ο Μπερντιμουχαμέντοφ.

Καθώς ο διπλωματικός πυρετός ανεβαίνει, ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ αναμένεται να επισκεφθεί αυτό το μήνα το Τουρκμενιστάν για συνομιλίες επί θεμάτων ενέργειας. Η Gazprom έχει από τον Απρίλιο αναστείλει την αγορά φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν, προχωρώντας σε κίνηση που κόστισε στην κεντρασιατική χώρα 1 δισ. δολάρια το μήνα.

Η Δύση παρακολουθεί με ανησυχία του διπλωματικούς ελιγμούς της Κίνας στην κεντρική Ασία και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχείρησε να εκμεταλλευτεί τις διαφορές μεταξύ Μόσχας και Ασγκαμπάτ για να ενισχύσει την ενεργειακή συνεργασία της με το Τουρκμενιστάν και να μειώσει τη εξάρτησή της από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα του Πεκίνου υπογράμμισε ανάγλυφα ο αναπληρωτής διευθυντής της IEA λέγοντας ότι «σήμερα, οι Κινέζοι κάνουν τα πάντα πολύ πιο γρήγορα από ό,τι η Ευρώπη, η οποία δεν είναι μια χώρα, αλλά ένα κονσόρτσιουμ 30 χωρών».

Δυτικός διπλωμάτης που θέλησε να κρατήσει την ανωνυμία του τόνισε ότι με τους Κινέζους, οι Τουρκομάνοι «αποκτούν άμεσα τεχνολογία, κεφάλαια κλπ». Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον μοιάζει να αποδέχεται κατ’ αρχήν τα νέα δεδομένα στην περιοχή, όπως δείχνει το σχόλιο του βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιου για υποθέσεις Νότιας και Κεντρικής Ασίας Ρόμπερτ Μπλέικ. «Οι ΗΠΑ πάντα υποστήριζαν τους πολλαπλούς αγωγούς για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από την κεντρική Ασία. Αναγνωρίζουμε το μεγάλο συμφέρον της Κίνας στην περιοχή και την αυξανόμενη ζήτηση για ενέργεια εκεί», είπε ο Μπλέικ, ο οποίος επισκεπτόταν το γειτονικό Καζακστάν, ερωτηθείς για τη στάση της Ουάσινγκτον στο νέο αγωγό.