Καταδίκη του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα

Το Συμβούλιο των Κυβερνητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) καταδίκασε το Ιράν για το επίμαχο πυρηνικό πρόγραμμά του και ζήτησε τη «διακοπή» της κατασκευής μιας νέας πυρηνικής εγκατάστασης, σε μια απόφαση που υιοθετήθηκε από την συντριπτική πλειοψηφία των μελών του.

Η απόφαση, η οποία υιοθετήθηκε με ψήφους 25 έναντι 3 και έξι αποχές, ήταν η πρώτη εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια που παίρνει το συμβούλιο που διοικεί την IAEA και στο οποίο μετέχουν 35 χώρες (το Αζερμπαϊτζάν απουσίαζε τη στιγμή της ψηφοφορίας). Με την υποστήριξη της Ρωσίας και της Κίνας, το συμβούλιο έστειλε έτσι το μήνυμα ότι αυξάνεται η διεθνής οργή για τη μυστικότητα που καλύπτει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και για το γεγονός ότι η χώρα αψηφά τη διεθνή κοινότητα.

Όμως δεν είναι σαφές αν η απόφαση, η οποία υποστηρίχθηκε από τις έξι παγκόσμιες δυνάμεις, θα μεταφραστεί στην κρίσιμης σημασίας ρωσο-κινεζική υποστήριξη προς την εφαρμογή οδυνηρών κυρώσεων, τις οποίες μπορεί να προωθήσουν δυτικοί ηγέτες αν το Ιράν δεν αρχίσει σύντομα να διαλύει τους φόβους για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του.

Οι περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες στο Συμβούλιο Κυβερνητών της IAEA, οι οποίες σχηματίζουν μια ομάδα που περιλαμβάνει το Ιράν, αντιτάχθηκαν στην απόφαση αυτή, λέγοντας ότι είναι προκλητική και αντιπαραγωγική. Το Ιράν προειδοποίησε ότι θα υπονόμευε τις σχέσεις του με την IAEA.

Όμως οι υποστηρικτές του Ιράν βρέθηκαν σε δύσκολη θέση από την αποκάλυψη ότι η χώρα κατασκεύαζε επί τουλάχιστον δύο χρόνια ένα δεύτερο εργοστάσιο εμπλουτισμού -- γεγονός που τροφοδότησε υποψίες ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες μυστικές εγκαταστάσεις που ίσως είναι αφιερωμένες στην κατασκευή ατομικών βομβών.

Η απόφαση καλεί το Ιράν να σταματήσει αμέσως την κατασκευή του εργοστασίου εμπλουτισμού του Φορντόβ, το οποίο βρίσκεται σ' ένα ορεινό μπούνκερ, να παράσχει πληροφορίες για τους στόχους που θα έχει το εργοστάσιο αυτό και να επιβεβαιώσει ότι δεν έχει άλλες κρυφές ατομικές εγκαταστάσεις ούτε σχεδιάζει να κατασκευάσει άλλες.

Η απόφαση αυτή θα παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ωστόσο, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η απόφαση που υιοθέτησε η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) εναντίον του Ιράν θα θέσει σε κίνδυνο τις συνομιλίες ανάμεσα στην Τεχεράνη και έξι παγκόσμιες δυνάμεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Στη δήλωσή του τονίζει επίσης πως η απόφαση, η οποία υιοθετήθηκε με ψήφους 25 έναντι 3 και 6 αποχές, ήταν ένα «βιαστικό και άτοπο» μέτρο που επιβλήθηκε από ένα μικρό αριθμό μελών της IAEA.

Μάλιστα, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «άχρηστη» την απόφαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) που καταδικάζει την Τεχεράνη για το αμφιλεγόμενο πυρηνικό της πρόγραμμα, όπως μετέδωσε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο IRNA.

Ο Λευκός Οίκος προειδοποίησε το Ιράν ότι η υπομονή των Ηνωμένων Πολιτειών και της διεθνούς κοινότητας έχει «όρια» και ότι η Τεχεράνη εκτίθεται στις «συνέπειες» της άρνησής της να συνεργαστεί για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ο Λευκός Οίκος χαιρέτισε την υιοθέτηση από την ΙΑΕΑ ψηφίσματος που καταδικάζει την συμπεριφορά του Ιράν. Αυτό το ψήφισμα δείχνει «την επείγουσα ανάγκη για το Ιράν να απαντήσει στη συνεχή μείωση της εμπιστοσύνης της διεθνούς κοινότητας προς τις προθέσεις του», αναφέρει ο εκπρόσωπος του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, Ρόμπερτ Γκιμπς, σε ανακοίνωση του.

Το επόμενο στάδιο θα πρέπει να είναι περισσότερες κυρώσεις εναντίον του Ιράν, αν η Τεχεράνη δεν απαντήσει σε αυτή την απόφαση IAEA, δήλωσε ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν. Ο Μπράουν δήλωσε ότι μία τέτοια οριστική απόφαση στέλνει «το πιο ξεκάθαρο μήνυμα στο Ιράν ότι θα πρέπει να απέχει από τα πυρηνικά του σχέδια και ότι ο κόσμος γνωρίζει τί κάνει (το Ιράν)».

Η Γαλλία, από την μεριά της, περιμένει όπως και η υπόλοιπη διεθνής κοινότητα το Ιράν «να απαντήσει με συγκεκριμένες ενέργειες στις ανησυχίες που προκαλεί το πυρηνικό του πρόγραμμα», όπως δήλωσε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών.

Το Παρίσι καλεί την Τεχεράνη «να συμμορφωθεί χωρίς καθυστέρηση με αυτή την απόφαση» που της ζητά να αναστείλει την κατασκευή του νέου πυρηνικού εργοστασίου κοντά στην πόλη Κομ, εξήγησε σε ανακοίνωση Τύπου ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας Μπερνάρ Βαλερό.

Επίσης, η Γερμανία προειδοποίησε το Ιράν ότι η υπομονή της διεθνούς κοινότητας δεν είναι «απεριόριστη», μετά την ψήφιση της απόφασης της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ). «Η διεθνής κοινότητα εξακολουθεί να επιδιώκει τον διάλογο με το Ιράν, αλλά ο χρόνος πιέζει», είπε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γκουίντο Βεστερβέλε, και πρόσθεσε «εξακολουθούμε να τείνουμε το χέρι μας και ελπίζω ότι το Ιράν προτίθεται να το πιάσει». Την απόφαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας χαιρέτισε το Ισραήλ, καλώντας παράλληλα την ΙΑΕΑ να διασφαλίσει την εφαρμογή της.

Η Ρωσία κάλεσε το Ιράν να λάβει σοβαρά υπόψη του την απόφαση της ΙΑΕΑ που επιπλήττει την Τεχεράνη για τη μυστική κατασκευή εργοστασίου εμπλουτισμού ουρανίου. Παράλληλα το Ιράν ανακοίνωσε ότι αναμένει εντός δύο μηνών την παράδοση από τη Ρωσία προηγμένων συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας S-300, παρά τις έντονες αντιδράσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε αυτό. Η Μόσχα έχασε την αρχική διορία που είχε για την παράδοση των S-300, αλλά διαβεβαίωσε την Τεχεράνη ότι θα δοθούν σύντομα, δήλωσε ο πρεσβευτής της Τεχεράνης στη Μόσχα Μαχμούντ Ρεζά Σατζαντί.

Η Ρωσία, η οποία δέχεται έντονες πιέσεις από τη Δύση για να πάρει αποστάσεις από το Ιράν όσον αφορά τη διένεξη για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, έχει αρνηθεί να μπλοκάρει την παράδοση των S-300. Ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος του Ιράν δήλωσε εξάλλου αυτήν την εβδομάδα ότι το Ιράν μπορεί να κινήσει νομική διαδικασία αν η Ρωσία αρνηθεί να τηρήσει τη δέσμευσή της για την παράδοση των συστημάτων.