Το Ασυλο Ανιάτων απειλείται με οικονομική ασφυξία

Λειτουργεί με επιτυχία εδώ και 116 χρόνια και είναι το μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα. Φιλοξενεί δωρεάν 226 ασθενείς, οι οποίοι πάσχουν από ανίατες αρρώστιες. Η αναλογία ασθενών- προσωπικού είναι η καλύτερη που έχει να παρουσιάσει η χώρα μας. Και όμως, το Ιδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων κινδυνεύει από πτώχευση, διότι το Ασυλο Ανιάτων, δηλαδή ο φιλανθρωπικός σύλλογος που το χρηματοδοτεί, βρίσκεται υπό τη δίωξη της... Εφορίας! Συνολικά, οι φορολογικές αρχές ζητούν ΕΤΑΚ και ΦΜΑΠ που ξεπερνούν το 1 εκατ. ευρώ, και όλα αυτά την ώρα που τα έσοδα από τα κληροδοτήματα του ασύλου βαίνουν μειούμενα.

Με ιστορία 116 χρόνων
Το Ασυλο Ανιάτων είναι το μοναδικό στην Ελλάδα που περιθάλπει χρονίως πάσχοντες και λειτουργεί στην Κυψέλη από το 1893. Το βασικό του κτίριο είναι ένα από τα ιστορικότερα της Αθήνας και χτίστηκε το 1831-1832, βάσει σχεδίων των αρχιτεκτόνων Σταμάτιου Κλεάνθη και Εντουαρτ Σάουμπερτ, για λογαριασμό του βρετανού ναυάρχου Μάλκολμ, ο οποίος είχε αντικαταστήσει τον Κόδρινγκτον στη διοίκηση της ναυτικής μοίρας Μεσογείου. Στην αλλαγή του αιώνα η Ναταλία Σούτσου δημιούργησε τον σύλλογο «Καλή Προαίρεση» και ανέλαβε τη φροντίδα δύο γυναικών, μέσω εράνων.

Το 1905, με δωρεά του Μάρκου Δραγούμη, αγόρασε τη συγκεκριμένη έπαυλη, η οποία ανήκε ως τότε στον Πλάτωνα Ροδοκανάκη, και όπου είχαν επίσης ζήσει οι Σπυρίδων και Χαρίλαος Τρικούπης. Το 1972 το άσυλο δημιούργησε και επίσημα το Ιδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων, όπου φιλοξενούνται άτομα απ΄ όλη την Ελλάδα με ανίατες παθήσεις, όπως παραπληγίες, ημιπληγίες, σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες, ενώ το 90% των ασθενών είναι κατάκοιτοι και ακρατικοί.

Η καθημερινότητα
Παρ΄ όλες τις οικονομικές δυσκολίες η λειτουργία του ιδρύματος παραμένει σε εξαιρετική κατάσταση, και αυτό διότι οι 226 ασθενείς δέχονται φροντίδα από προσωπικό περίπου 190 ατόμων, επιτυγχάνοντας μια αναλογία (σχεδόν ένας προς έναν) που δεν συναντάται πουθενά αλλού στη χώρα μας. Το ίδρυμα διαθέτει εξαιρετικές εγκαταστάσεις, όπως υπερσύγχρονα μαγειρεία, κέντρο φυσιοθεραπείας, εντευκτήρια, αλλά και ένα εντυπωσιακό εργαστήριο εργασιοθεραπείας. Στο συγκεκριμένο εργαστήριο αρκετοί ασθενείς ασκούνται στη ραπτική, όπως ο Λ. Δ. από τον Πειραιά, ο οποίος μάς δείχνει τη δουλειά του και ποζάρει στον φακό με το πλατύτερό του χαμόγελο.

Μαζί του και ο Η. Κ., ο οποίος με περηφάνια παρουσιάζει τα κεντήματα που ράβει με το ένα του χέρι. Εξω από το εργαστήριο όσοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν αμαξίδιο απολαμβάνουν τη λιακάδα, κάποιοι παρέα με τις αποκλειστικές τους συνοδούς. Δίπλα, στο εντευκτήριο, όπου δεσπόζει ένα σκεπασμένο πιάνο- το οποίο παίζει τακτικά τρόφιμος του ιδρύματος-, ο Αθηναίος Σ. Μ. κάθεται και ρεμβάζει δίπλα στο παράθυρο.

Το ισόγειο του ιδρύματος είναι κλειστό ελλείψει των αναγκαίων για τη λειτουργία του πόρων, με αποτέλεσμα 150 κλίνες να μένουν αναξιοποίητες. Στους υπόλοιπους ορόφους διαμένουν ακόμη άνθρωποι από τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, κάποιοι ξεχασμένοι από τους δικούς τους ανθρώπους, άλλοι που έχουν διακοσμήσει τα κρεβάτια τους με παιδικές κούκλες, αφού δεν έχουν «μεγαλώσει» ποτέ, και ορισμένοι άρτι αφιχθέντες που προσπαθούν να συνηθίσουν το νέο τους σπίτι.

Δυσβάσταχτες δαπάνες

Οι λειτουργικές δαπάνες του ιδρύματος είναι υπέρογκες και τα μόνα έσοδα που λαμβάνει από τα νοσήλια προέρχονται από το ΙΚΑ και τον ΟΓΑ, ο οποίος και καθυστερεί ιδιαίτερα να καλύψει τις οφειλές του. Συνολικά στο ίδρυμα περιθάλπονται 130 ασφαλισμένοι του ΙΚΑ, 76 του ΟΓΑ και 15 τελείως άποροι. Το ημερήσιο κόστος ανά ασθενή ξεπερνά τα 115 ευρώ, όμως το ΙΚΑ για τους ασφαλισμένους του δίνει 44 ευρώ και ο ΟΓΑ 41.

«Οι άρρωστοι είναι πολυδάπανοι, αφού πάσχουν από μόνιμες καταστάσεις, δεν είναι αυτοεξυπηρετούμενοι και οι περισσότεροι πεθαίνουν εδώ. Αυτό είναι το σπίτι τους» σημειώνει η διευθύνουσα του ιδρύματος κυρία Δήμητρα Πατρινού. «Οι περισσότεροι δεν είναι σε θέση να σου πουν “θέλω νερό”. Χρειάζονται συνεχή φροντίδα ολόκληρο το 24ωρο. Αλλάζουν ρούχα και κλινοσκεπάσματα έξι- επτά φορές την ημέρα» συμπληρώνει. Για μια καλύτερη κατανόηση των οικονομικών μεγεθών που στοιχίζει η καθημερινή περίθαλψη των 226 ασθενών, είναι ενδεικτικό ότι καθημερινώς καταλήγουν στα σκουπίδια αναλώσιμα (γάντια κτλ.) αξίας 5.500 ευρώ. Επίσης, η έλλειψη πόρων κατέστη τόσο μεγάλη ώστε τόσο το άσυλο όσο και το ίδρυμα στερούνται πλέον διευθυντών, καθώς δεν περισσεύουν χρήματα για τη μισθοδοσία τους. Ηδη τα περασμένα έτη άφησαν ελλειμματικούς απολογισμούς, με αποτέλεσμα να καταγράφονται συσσωρευόμενα χρέη σε προμηθευτές και συνεργάτες.

Παρ΄ όλο που το άσυλο κατάφερε ό,τι δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει το κράτος, δηλαδή την αποτελεσματική λειτουργία μιας δομής περίθαλψης και φιλοξενίας χρονίως πασχόντων, δύο συναφείς εξελίξεις ήρθαν να ανατρέψουν δεδομένα δεκαετιών.

Κρίση και Εφορία
Το πρώτο γεγονός που συντελεί στην οικονομική αποδυνάμωση του ασύλου είναι η οικονομική ύφεση. Οπως εξηγεί η πρόεδρος του ΔΣ του ασύλου κυρία Μαρία Οικονομοπούλου, τα τελευταία χρόνια η εκμετάλλευση των ακινήτων του συλλόγου, τα οποία αποτελούν δωρεές δεκαετιών, συναντούν δυσκολίες λόγω της ύφεσης στην αγορά. Ακόμη, καταγράφονται μειώσεις στις αξίες των μισθωμάτων τους, ενώ οικόπεδα τα οποία στις «καλές εποχές» θα ήταν επικερδή σήμερα κείτονται αναξιοποίητα, ελλείψει υποψηφίων αγοραστών ή επενδυτών.

Το δεύτερο και ίσως το πιο σημαντικό είναι η ίδια η στάση του κράτους. Κατά το 2009 έχουν επιβληθεί στο άσυλο φόροι για ΕΤΑΚ οι οποίοι φθάνουν τις 763.000 ευρώ, ενώ για ΦΜΑΠ (περαίωση ετών 1997- 2007) 265.000 ευρώ. Ακόμη, επίκειται η επιβολή έκτακτης εισφοράς επί της ακινήτου περιουσίας του Ασύλου Ανιάτων. Ολα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό, οικονομικά, πλαίσιο, το οποίο επιδεινώνει την κατάσταση του ιδρύματος, σε σημείο ώστε οι υπεύθυνοί του να κάνουν λόγο ακόμη και για κίνδυνο παύσης της λειτουργίας του. Γι΄ αυτόν τον λόγο ζητούν φορολογικές ελαφρύνσεις από τις Αρχές, καθώς το άσυλο, παρ΄ ότι μη κερδοσκοπικό, διέπεται ακόμη από τον μεταξικό Ν. 239/1939, ο οποίος απλώς απαλλάσσει από τους φόρους μόνο κληρονομιές και δωρεές.

Την Κυριακή 29/11 το Ασυλο Ανιάτων θα εγκαινιάσει την έκθεση της Εργασιοθεραπείας του ιδρύματος, όπου θα εκτεθούν έργα χειρός των ασθενών, όπως τραπεζομάντιλα, κεντήματα, κεντημένες χριστουγεννιάτικες κάρτες και άλλα αντικείμενα κατάλληλα για δώρα. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 31 Δεκεμβρίου. Ωρες επισκέψεων: Καθημερινά από 11 π.μ. ως 6 μ.μ. (Αγίας Ζώνης 39, Πατήσια, Στάση Καλλιφρονά. Τηλ. 210 8628.363).